Inleiding
In deze folder leest u over een vernauwde plasbuis en de oorzaken daarvan. Ook leest u over de mogelijke behandelingen.
Plasbuis (urethra) van een man
De plasbuis van een man is ongeveer 20 cm lang en loopt van de blaasuitgang tot aan het puntje van de penis. Een deel van de plasbuis bevindt zich inwendig in het lichaam.
De prostaat (en de sluitspier) liggen om de plasbuis heen. Verderop in de penis liggen de zwellichamen die de erecties veroorzaken, bovenop de plasbuis. Aan de binnenkant is de plasbuis bekleed met slijmvlies en daaromheen zit een zwellichaam. De eikel is onderdeel van dit zwellichaam.

(Bron: Nederlandse Vereniging voor Urologie)
Plasbuisvernauwing
- Een plasbuisvernauwing wordt ook wel een urethrastrictuur genoemd. De naam komt van het Latijn: urethra betekent plasbuis en strictuur betekent vernauwing.
- Een plasbuisvernauwing ontstaat door een beschadiging van het slijmvlies van de plasbuis. Door deze beschadiging kan littekenweefsel ontstaan, waardoor de plasbuis vernauwt.
Mogelijke oorzaken
De beschadiging aan uw plasbuis kan ontstaan door:
- Een ongeval (bijvoorbeeld een val op de fietsstang)
- Geslachtsziekten
- Een ontsteking aan de penis
- Na een urologische ingreep via de plasbuis.
- Bestraling van de plasbuis, bijvoorbeeld voor prostaatkanker.
- Een huidziekte van uw eikel en voorhuid, die zich uitbreidt naar de plasbuis. Dit heet lichen sclerosus.
- Een aangeboren afwijking van de tip van de plasbuis (hypospadie). En de gevolgen van operaties aan de hypospadie.
Klachten
De klachten uiten zich vooral in plasproblemen:
- Moeilijk of niet kunnen plassen
- Het plassen duurt langer
- Vaak plassen
- Vervelende aandrang om te plassen
- Slechte straal
- Nadruppelen
- Problemen met erectie en klaarkomen
Door een vernauwing in de plasbuis kunt u uw blaas misschien niet volledig leeg plassen. Hierdoor kunt u een infectie krijgen, bijvoorbeeld een blaasontsteking.
Onderzoek en diagnose
Er zijn een paar manieren om onderzoek te doen naar de vernauwing van uw plasbuis.
Uroflowmetrie (meten van de urinestraal)
Bij dit onderzoek heeft u een volle blaas. U plast op een speciaal toilet met meetapparatuur. Zo wordt gemeten hoe krachtig uw urinestraal is. Daarna wordt met een echoapparaat gekeken of er nog urine in uw blaas is achtergebleven. Dit heet residumeting. Lees meer in de folder Flowmetrie.
Urethrocystoscopie
Bij urethrocystoscopie schuift de uroloog een slangetje in uw plasbuis. Aan het slangetje zit een camera (een cystoscoop). De camera is verbonden met een monitor. Zo kan de uroloog de binnenkant van uw plasbuis goed bekijken. Als er een vernauwing is, kan de uroloog die zien en de plaats van de vernauwing bepalen. Het onderzoek gebeurt op de polikliniek Urologie. Lees meer in de folder Cystoscopie.
Röntgenonderzoek (retrograad urethrogram)
Het röntgenonderzoek is op de afdeling Radiologie of op de polikliniek Urologie. Er wordt een slangetje in het begin van uw plasbuis geplaatst. Door dit slangetje wordt contrastvloeistof in de plasbuis gespoten. Hierdoor wordt de binnenkant van de plasbuis gevuld. Met een röntgenapparaat wordt dan een foto van de plasbuis gemaakt. Door de vloeistof is een vernauwing goed te zien. Lees meer in de folder Retrograde urethragrafie.

Een röntgenfoto van de plasbuis met contrastvloeistof. Er is een vernauwing te zien bij de pijl. (Bron: Nederlandse Vereniging voor Urologie)
Mogelijke behandelingen
Er zijn verschillende soorten behandelingen. De keuze hangt af van de ernst, de lengte en de exacte locatie van de vernauwing. Maar ook van uw algemene conditie en uw persoonlijke voorkeur. De onderstaande behandelingen zijn mogelijk bij een vernauwing van de plasbuis.
Oprekken van de vernauwing (dilatatie van de urethra)
Voor het oprekken van de vernauwing komt u naar de polikliniek Urologie. De uroloog doet een beetje glijmiddel in uw plasbuis. Daarna wordt de vernauwing langzaam opgerekt met staafjes of katheters. Deze zijn steeds een beetje dikker. Deze behandeling gebeurt een paar keer. Hoe vaak u de behandeling moet ondergaan, hangt af van hoe erg de vernauwing is. En hoe snel de vernauwing terugkomt.
CIC
U kunt uw plasbuis ook zelf oprekken. De verpleegkundige van de polikliniek Urologie leert u hoe dat moet. Dit heet Clean Intermittent Self Catheterisation (CIC). Dit moet soms iedere dag gebeuren, soms maar 1 keer week. Dit oprekken haalt de vernauwing niet weg. U moet uw plasbuis voor altijd blijven oprekken. CIC is bedoeld voor mannen die veel risico lopen als ze geopereerd worden en oudere mannen. En voor mannen die niet geopereerd willen worden.
Vernauwing plasbuis opheffen (urethrotomie)
Lees de folder: Plasbuisvernauwing opheffen (urethrotomie).
Operatief verwijderen van de vernauwing en een plastisch herstel van de plasbuis (urethraplastiek)
Lees de folder: Plasbuisvernauwing verwijderen en plastisch herstel (Urethraplastiek).
Versie: 00310 Plasbuisvernauwing 2024-07