Inleiding
In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt op de polikliniek Gynaecologie vanwege een verdenking op myomen. In deze folder leest u over de onderzoeken en de verschillende behandelingen. Deze folder is een aanvulling op het gesprek met uw arts.
Wat is een myoom?
Myomen worden ook wel vleesbomen genoemd. Het zijn goedaardige knobbels in de spierwand van de baarmoeder die vooral uit spierweefsel bestaan. Myomen kunnen aan de buitenzijde van de baarmoeder zitten, in de baarmoederwand of in de baarmoederholte. Hoe myomen ontstaan, is niet bekend. Myomen kunnen een paar millimeter groot zijn, maar soms tot zelfs een paar kilo wegen.
Klachten
Myomen geven meestal geen of weinig klachten en worden vaak bij toeval gevonden. De meeste myomen groeien langzaam en blijven onopgemerkt. De plaats van het myoom heeft meer invloed op de klachten dan de omvang. Zo kunnen myomen in de baarmoederholte, zelfs als ze klein zijn, menstruatieklachten veroorzaken.
Klachten die het meest voorkomen, zijn overmatig bloedverlies en menstruatiepijn. De menstruaties blijven vaak regelmatig. Het ruime bloedverlies, eventueel met stolsels, kan bloedarmoede geven waardoor u zich moe of kortademig kunt voelen.
Zeldzame klachten
Andere, meer zeldzame klachten van myomen zijn een drukkend gevoel in de buik, pijn laag in de rug, klachten van vaker plassen en klachten van pijn bij het vrijen. Heel zelden verschrompelt een myoom omdat de bloedtoevoer vanzelf afneemt. Dit gaat soms gepaard met hevige buikpijn. Myomen geven meestal geen problemen tijdens een zwangerschap. Wel kan het soms verstandig zijn om bepaalde myomen te verwijderen om de kans op zwangerschap te vergroten. De kans dat myomen kwaadaardig worden is zeer klein (1 op 10.000).
Onderzoek
Als u met klachten bij de gynaecoloog komt, onderzoeken wij u op de polikliniek. Dit standaard onderzoek bestaat uit:
- Een speculum onderzoek
- Eventueel een inwendig vaginaal onderzoek
- Een vaginale echo van de baarmoeder en eierstokken
Als het nodig is, kunnen we nog meer onderzoeken doen. Het gaat dan bijvoorbeeld om:
- Bloedonderzoek
- GIS echo (ook wel GEL echo). Dit is een vaginale echo waarbij eerst gel in de baarmoeder wordt aangebracht. De wanden van de baarmoeder zijn daardoor beter te zien dan bij een normale echo.
- Hysteroscopie. Dit is een onderzoek waarbij de gynaecoloog de binnenkant van de baarmoeder bekijkt en kijkt of de vleesbomen aan de binnenkant van de baarmoeder zitten.
- Een MRI scan door de radioloog.
Behandeling
Als u geen klachten heeft, is het niet nodig om iets aan de myomen te doen. Heeft u wel klachten, dan kiest u samen met de gynaecoloog een behandeling. Daarbij houden we rekening met het aantal myomen, de plaats en de grootte ervan, uw leeftijd en uw mogelijke wens (nog) zwanger te worden.
De volgende behandelingen zijn mogelijk:
- Medicijnen
- Operatief verwijderen van het myoom met behoud van de baarmoeder
- Operatie waarbij de baarmoeder wordt verwijderd
- Embolisatie: een niet-operatieve ingreep
- MR-HIFU
Medicijnen
Er zijn medicijnen die werken tegen overmatig bloedverlies. Dat zijn de pil, progesteron en de mirena spiraal. Er zijn ook medicijnen die de vleesbomen kleiner maken zoals Lucrin en Esmya (deze laatste geeft ook vaak minder bloedverlies).
Verwijderen van myomen
Het operatief verwijderen van myomen kan op verschillende manieren.
Operatief verwijderen van een myoom via de baarmoedermond
Vleesbomen kunnen we verwijderen met een hysteroscoop als ze (deels) in de holte van de baarmoeder zitten en niet veel groter dan 4 cm zijn. Een hysteroscoop is een dunne, holle buis waar een lichtbundel, een kleine camera in een slangetje doorheen gaan.
De hysteroscoop wordt via de vagina in de baarmoeder ingebracht. Door de hysteroscoop brengen we tijdens het onderzoek water in de baarmoeder om beter zicht te krijgen en vervolgens het myoom weg te snijden. De hysteroscoop is aangesloten op een beeldscherm.
Operatief verwijderen van een myoom via de buik: myoomenucleatie
Myomen in de baarmoederwand, aan de buitenkant van de baarmoeder en/of myomen die relatief groot zijn, kunnen worden uitgepeld onder narcose. Dit kan via een kijkoperatie via de buik (laparoscopie of met behulp van de operatie-robot) of via een open buikoperatie. Voor welke ingreep wordt gekozen hangt af van de ligging en de grootte van het myoom.
Bij deze ingreep is er kans op ruim bloedverlies, waarvoor soms een bloedtransfusie noodzakelijk is. Daarom moet voor de ingreep uw bloedgroep bekend zijn en moeten we uw akkoord hebben voor een eventuele transfusie. Heel soms kan dit bloedverlies zo moeilijk gestopt worden dat het noodzakelijk is om de baarmoeder te verwijderen.
Zwanger willen worden kan een reden zijn om een myoomenucleatie te doen. Wel wordt meestal geadviseerd 1 jaar na een dergelijke operatie niet zwanger te worden. Uw arts bespreekt dit met u.
Operatie waarbij de baarmoeder wordt verwijderd
Bij deze operatie worden niet alleen de myomen, maar ook de hele baarmoeder verwijderd. Dit kan via een kijkoperatie (laparoscopie of met behulp van de operatie-robot), via een open buikoperatie of soms via een vaginale operatie. Uw arts bespreekt de mogelijkheden met u.
Embolisatie van een myoom
Een myoomembolisatie is een behandeling van een myoom door middel van een embolisatie: het onderbreken van de bloedtoevoer naar het myoom.
Bij een embolisatie spuiten we via een katheter (buisje) in de lies kleine plastic of gelatine korreltjes in het bloedvat dat het myoom van bloed voorziet. Hierdoor wordt het bloedvat afgesloten en wordt het myoom kleiner. De myomen krimpen binnen drie tot zes maanden. Klachten over ruim bloedverlies zijn hierna bij acht van de tien vrouwen verdwenen of sterk verminderd. Na de menopauze worden de myomen kleiner, maar gaan vaak niet helemaal weg.
Omdat de behandeling nog niet lang wordt toegepast, is het effect van embolisatie op langere termijn (nog) niet helemaal bekend. Embolisatie wordt uitgevoerd door een radioloog (medisch specialist van de röntgenafdeling) die gespecialiseerd is in onder andere het doen van ingrepen in bloedvaten via de lies van de patiënt, zoals bijvoorbeeld dotteren.
MR-HIFU
Deze behandeling wordt in het UMC Utrecht verricht in onderzoeksverband. Patiënten worden door ons verwezen voor deze behandeling. Met behulp van de MRI-scanner wordt het myoom in beeld gebracht. Daarna wordt het myoom met behulp van ultrageluid door verhitting heel lokaal weggebrand. MR-HIFU is vooral bedoeld voor grote myomen. Niet elk myoom is geschikt voor deze behandeling. Bij een kinderwens kan de MR-HIFU worden overwogen. De behandeling wordt niet vergoed door uw zorgverzekeraar.
Versie 20190047 vleesbomen myomen 18-06-2024