Inleiding
In deze folder lees je hoe een natuurlijke keizersnede gaat. Je krijgt informatie over de keizersnede, de planning, de voorbereiding, de opname en het herstel. De folder is een aanvulling op je gesprekken met de arts en verpleegkundige voor zowel geplande als ongeplande keizersnede.
Zorg op maat
In het Martini Ziekenhuis willen we graag dat zwangerschap, bevalling en kraamtijd voor iedereen een positieve tijd is. Daarom bieden we de zorg waar je om vraagt, met als voorwaarde dat jij en de baby veilig zijn. Dit betekent dat we samen met jou bepalen welke zorg en begeleiding je krijgt. Daarbij houden we rekening met je partner en andere betrokkenen.
Over de keizersnede
Een keizersnede is een operatie waarbij het kind via een opening in de buikwand ter wereld komt. De operatie duurt ongeveer 45 minuten. De baby wordt meestal binnen 15 minuten na het begin van de operatie geboren. Daarna maakt de gynaecoloog de baarmoeder en de verschillende lagen van de buikwand dicht. Dat gebeurt met hechtingen.
Wanneer een keizersnede?
De gynaecoloog adviseert een keizersnede alleen als een vaginale bevalling niet mogelijk is. Of als de bevalling te grote risico’s heeft voor de moeder, het kind of beide. Soms is al tijdens de zwangerschap duidelijk dat een keizersnede nodig is.
Planning
Als tijdens de zwangerschap blijkt dat je een keizersnede krijgt, plant de gynaecoloog een afspraak met je in. Bij voorkeur wordt de afspraak voor de 37e week van de zwangerschap ingepland.
Meestal is de datum van de keizersnede ongeveer 1 week voor de uitgerekende datum. Dit heeft te maken met de longrijping van je baby. Vervolgens krijg je afspraken met de anesthesioloog en op het Sectio spreekuur.
Anesthesiologie
Als de datum van de keizersnede bekend is , krijg je een telefonische afspraak met de anesthesist . Dat is de arts die je verdooft. Tijdens dit gesprek krijg je informatie over de verdoving (anesthesie) tijdens de operatie. Bij voorkeur gebruikt de anesthesioloog een ruggenprik.
Sectio spreekuur
Het sectio spreekuur is op de afdeling Verloskunde. Dit wordt aangeboden ter voorbereiding. Je krijgt van een verpleegkundige uit het ziekenhuis praktische informatie. Bijvoorbeeld over de keizersnede, de pijnbestrijding en hoe het op verpleegafdeling Verloskunde gaat. Je kunt ook informatie krijgen over het voeden van je baby.
Voorbereiding
- Preoperatief ontharen. We vragen om minimaal 5 dagen voor de operatie je te scheren/ontharen.
- De dag voor opname kun je na 13.00 uur bellen met de verpleegafdeling Verloskunde. Dan hoor je of het tijdstip van de opname en operatie nog klopt.
Op de dag waarop de keizersnede gepland is, moet je nuchter zijn. Wat dit betekent, hoor je op het sectio spreekuur. Dit kun je nalezen in de folders Anesthesie en Preoperatief Spreekuur.
Bloedafname
Laat 2 dagen van te voren op het laboratorium bloed afnemen voor onderzoek. Dit kan bij een Certe locatie bij je in de buurt. Hiervoor kun je online een afspraak inplannen.
Opname
Op het afgesproken tijdstip ga je naar de verpleegafdeling Verloskunde. Je meldt je bij de balie op de verpleegafdeling Verloskunde. Daar is een kamer voor je gereserveerd. Daar bereiden we jou en je partner voor op de geboorte van je baby. Hieronder lees je hoe we dat doen.
- De verpleegkundige bekijkt je situatie en vult checklists in ter controle.
- Als er bijzonderheden of veranderingen zijn, kun je deze aan de verpleegkundige doorgeven.
- Om vast te stellen hoe het met de baby gaat worden de harttonen van de baby geregistreerd (CTG-onderzoek)..
- Als de baby in stuit ligt, wordt er een echo van de baby gemaakt. Dit gebeurt om de definitieve ligging van de baby te bepalen.
- Je krijgt operatiekleding aan. We vragen je om sieraden en make-up te verwijderen.
Keizersnede
De keizersnede gebeurt op de operatieafdeling. Een verpleegkundige brengt je daar in je bed naartoe. De verpleegkundige blijft de hele operatie bij je om jou en je partner te begeleiden. Ook zal de verpleegkundige de baby na de bevalling verzorgen. Op de operatiekamer dient de anesthesioloog de verdoving (anesthesie) toe via een ruggenprik. Daarna wordt de blaaskatheter ingebracht.
Je partner mag erbij zijn
Je partner mag bij de keizersnede zijn. De partner moet dan in de wachtkamer operatiekamerkleding aantrekken, over de eigen kleding heen. Je partner krijgt ook een operatiemuts en mondkapje. Als de voorbereidingen voor de operatie klaar zijn, wordt je partner opgehaald. Vervolgens kan je partner bij het hoofdeinde van de operatietafel naast je gaan zitten om je te ondersteunen. Om praktische redenen mag je partner niet rondlopen in de operatiekamer. Door een doek ter hoogte van je schouders, kun je beiden niet zien hoe de keizersnede gaat.
De baby
Na ongeveer 15 minuten wordt je baby geboren. Op dat moment gaat het doek naar beneden, zodat jij en je partner de geboorte kunnen zien. De gynaecoloog legt de baby na 1 minuut op je borst, met hulp van een verpleegkundige.
De verpleegkundige zal de baby afdrogen en toedekken meteen warme deken. Ondertussen maakt de gynaecoloog de baarmoeder en de lagen van de buikwand dicht. Hiervoor worden oplosbare hechtingen gebruikt. Dit duurt ongeveer 45 minuten. Als het mogelijk is, blijft de baby bloot op je borst liggen. De baby mag ook huid op huid bij je partner liggen. Als je borstvoeding wil geven, dan kun je hiermee beginnen. Of je wacht tot de uitslaapkamer.
Tijdens de keizersnede mogen natuurlijk foto`s gemaakt worden van de geboorte en jullie baby. De verpleegkundige zal jullie hierbij ondersteunen. Indien je zelf foto’s maakt vragen wij daarbij aan de privacy van de medewerkers te denken..
Onderzoek
Tijdens de keizersnede is de kinderarts in een kamer naast de operatiekamer aanwezig of op de operatiekamer zelf. Als de baby bij je op de borst kan blijven liggen, kijkt de kinderarts de baby later op de kraamafdeling na.
Soms is het nodig dat de baby direct na de geboorte wordt nagekeken. De verpleegkundige brengt de baby na het onderzoek zo snel mogelijk weer bij je terug. Dan krijg je de baby alsnog op de blote borst, indien mogelijk. Soms moet de baby direct naar de verpleegafdeling Pasgeborenen. Dit gebeurt alleen als een baby extra zorg nodig heeft.
Uitslaapkamer
Als de operatie klaar is, word je met je baby en partner naar de uitslaapkamer (recovery) gebracht. Je baby kan bloot op je borst blijven liggen. Daar krijgt de baby de eerste voeding en worden de controles gedaan. Je baby en partner blijven op de uitslaapkamer bij je totdat je samen naar de verpleegafdeling Verloskunde gaat.
Ligt je baby op de verpleegafdeling Pasgeborenen? Dan ga je eerst naar deze afdeling om de baby te bekijken. Daarna ga je naar de verpleegafdeling Verloskunde.
Verpleegafdeling Verloskunde
Op de verpleegafdeling Verloskunde blijft je baby dag en nacht bij je op de kamer. Ook je partner is welkom om dag en nacht bij je op de kamer te blijven.
Extra verzorging
Samen met je partner en de verpleegkundige verzorg je de baby tijdens je verblijf in het ziekenhuis. De eerste dagen helpen je partner en de verpleegkundige extra met de verzorging. Dit is belangrijk omdat je net een operatie hebt gehad.
Co-sleeper
Je kunt de co-sleeper gebruiken. Dit is een wiegje dat aan of over het bed kan worden geschoven. Hierdoor kun je je baby altijd aanraken of oppakken, zonder hulp van je partner of de verpleegkundige.
Verpleegafdeling Pasgeborenen
Als je baby op de verpleegafdeling Pasgeborenen is opgenomen, dan word je daar naartoe gebracht. Bijvoorbeeld voor de voeding, buidelen of om de baby te bekijken.
Ontslag
Meestal kun je de tweede of derde dag na de keizersnede weer naar huis. Je geeft zelf aan de kraamzorg door wanneer je thuiskomt De verloskundige van het ziekenhuis neemt contact op met je eigen verloskundige die de controle overneemt. Ook krijg je van de verpleegkundige een brief met leefregels voor thuis.
Herstel na een keizersnede
Het herstel na een keizersnede duurt langer dan na een normale bevalling. Daarnaast kan het andere problemen met zich mee brengen. Je bent namelijk niet alleen (opnieuw) moeder geworden, maar ook herstellende van een buikoperatie. Hoe snel het herstel gaat, hangt af van je gezondheid, je conditie en hoe de keizersnede is gegaan.
Vermoeidheid
Een veelgehoorde klacht na een keizersnede is vermoeidheid. Dit duurt soms langer dan de gebruikelijke 6 weken na een bevalling. Dat is heel gewoon: je hebt namelijk een operatie gehad. Zorg daarom dat je voldoende rust krijgt.
Litteken
Je kunt een doof gevoel rond je litteken houden. Dit is omdat bij een bikinisnede de zenuwen in de buikwand zijn doorgesneden. Dit hoeft niet altijd zo te blijven: zenuwen kunnen herstellen.
Meestal is na 6 tot 12 maanden het gevoel in de buikwand weer normaal. Aan de zijkant van het litteken kun je de eerste tijd een trekkend gevoel hebben. Dit komt door de inwendige hechtingen. Je hoeft je hierover geen zorgen te maken.
Douche/bad
De volgende dag na de operatie kun je weer onder de douche. Zolang je nog bloederige/ bruine afscheiding hebt, raden we af om in bad te gaan. Dit vanwege een verhoogd risico op een infectie.
Huishoudelijk werk
De eerste 6 weken raden wij je af om huishoudelijk werk te doen of zwaar te tillen. Dit is een belangrijke leefregel: je wond en buikspieren moeten namelijk herstellen.
Je kunt je activiteiten langzaam uitbreiden. Bijvoorbeeld met licht huishoudelijk werk of kleine boodschappen. Luister daarbij goed naar je eigen lichaam: je voelt zelf het beste aan wat wel of niet kan. Voor de eerste weken na de kraamzorg, kun je hulp vragen aan je partner, een vriend(in) of familielid. Je bent zelf die eerste weken vaak al druk met de zorg voor je kind.
Autorijden
Wij adviseren je om de eerste 2 weken niet zelf te rijden. Autorijden kan pas als je je weer goed kunt concentreren en makkelijk in en uit de auto kunt stappen.
Oefeningen
6 weken na de operatie kun je voorzichtig met buikspieroefeningen beginnen. De verschillende lagen van de buikwand zijn dan goed genezen.
Controle
Na een geplande keizersnede wordt geen nacontrole ingepland. Je ontvangt na 4 weken een vragenlijst. Indien hierin bijzonderheden dan volgt een afspraak voor controle bij de gynaecoloog.
Bij ontslag na een onverwachtse keizersnede ontvang je een telefonische of een fysieke afspraak voor een controle bij de gynaecoloog. De controle is ongeveer 6 weken na ontslag.
Vruchtbaarheid na de keizersnede
Na de keizersnede vraag je je misschien af hoe het zit met je vruchtbaarheid. Hieronder lees je over gemeenschap (seks), anticonceptie en het opnieuw zwanger worden.
Gemeenschap (seks)
Zolang nog bloederige/bruine afscheiding aanwezig is, wordt gemeenschap afgeraden. De afscheiding verdwijnt meestal na 4 tot 6 weken. Als je na gemeenschap bloederige afscheiding hebt, hoef je je geen zorgen te maken. Het is dan wel verstandig om met gemeenschap te wachten tot na de controle bij de gynaecoloog. Bij veel vrouwen duurt het even voordat ze weer zin hebben in seks. Ook dit is heel normaal.
Anticonceptie
Het gebruik van voorbehoedsmiddelen is hetzelfde als na een vaginale bevalling. Na 2 weken kun je de pil weer gebruiken. Let op: pillen die oestrogenen bevatten, worden afgeraden zolang je borstvoeding geeft.
Zodra de baarmoeder weer klein genoeg is, kun je weer een spiraaltje gebruiken. Meestal is dit na 3 maanden.
Weer zwanger worden
Na ongeveer 1 jaar is je lichaam goed genezen en mag je weer zwanger worden. Een volgende bevalling moet wel altijd in het ziekenhuis gebeuren. De gynaecoloog zal de bevalling dan begeleiden.