Inleiding
Uw kind is in het ziekenhuis geweest, omdat hij/zij regelmatig last heeft van moeheidsklachten. Moeheid bij kinderen komt vaak voor. In deze folder vindt u meer informatie over moeheid en de mogelijke oorzaken. Daarnaast wordt het Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) en de behandeling hiervan besproken.
Moeheid
Moeheid is een vervelende klacht, waar veel kinderen last van hebben. Met name op puberleeftijd komt moeheid vaak voor. Geschat wordt dat 1 op de 5 meisjes en 1 op de 25 jongens tijdens de puberteit last heeft van moeheid. Vaak is het zo dat moeheid na een aantal weken of maanden vanzelf verdwijnt.
Bij een klein deel van de kinderen met moeheid duurt het langer en is er sprake van het Chronisch vermoeidheidssyndroom.
Wat is het Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS)?
Het Chronisch vermoeidheidssyndroom, afgekort ook wel CVS genoemd, is een ziekte waarbij kinderen of volwassenen langdurig moe zijn en weinig energie hebben. Het kan dan ook veel impact hebben op het leven van u en uw kind.
We spreken van CVS wanneer een kind gedurende 6 maanden last heeft van ernstige aanhoudende of telkens terugkerende moeheidsklachten. Voor deze klachten is geen lichamelijke oorzaak of onderliggende ziekte te vinden. Daarnaast verbeteren de klachten niet door rust.
CVS komt vooral voor bij kinderen tussen de 11 en 18 jaar. Het komt vijf keer vaker voor bij meisjes dan bij jongens. Ook volwassenen kunnen CVS hebben.
Vermoeidheid door CVS heeft vaak veel impact op het dagelijks leven van het kind. Hij/zij heeft weinig energie voor school, sport, hobby’s of contact met vrienden.
Vroeger werd CVS ook wel myalgische encefalomyelitis (ME) genoemd. Deze term verwijst naar een ontsteking als mogelijke oorzaak. Het is echter nooit bewezen dat een ontsteking de ziekte veroorzaakt. Vandaar wordt tegenwoordig de term CVS gebruikt.
Klachten
De volgende klachten kunnen passen bij CVS:
- Extreme vermoeidheid: dit is altijd de belangrijkste klacht. Rusten of slapen helpt niet.
- Moeite met concentreren en/of dingen onthouden.
- Hoofdpijn.
- Spierpijn.
- Pijn in de gewrichten: aan de gewrichten zelf is niets bijzonders te zien. Ze zijn niet dik of rood en voelen niet warm aan.
- Licht gevoel in het hoofd.
- Slecht slapen: kinderen met CVS hebben vaak vooral moeite met inslapen en ze slapen licht.
- Somber of eenzaam gevoel: kinderen voelen zich vaak moedeloos omdat ze zo lang en vaak moe zijn. Daardoor kan ook eenzaamheid ontstaan, omdat ze minder energie hebben voor contact met vrienden. Soms worden deze gevoelens zo heftig dat er sprake is van een depressie.
Moeheid veroorzaakt door voortdurende inspanning of stress valt niet onder CVS.
CVS is duidelijk anders dan gewone vermoeidheid. Meestal weet het kind dan zelf goed wat de oorzaak is (bijvoorbeeld drukte op school, weinig geslapen).
Wat zijn de oorzaken van moeheid?
Er zijn een heleboel verschillende ziektebeelden die moeheidsklachten kunnen geven. Hieronder worden de meest voorkomende oorzaken genoemd:
- Bloedarmoede.
- Te langzaam werkende schildklier (hypothyreoïdie).
- Een ontsteking of infectie.
- Ziekte van Pfeiffer.
- Nierziekten.
- Leverziekten.
- Auto-immuunziekten.
- Stofwisselingsziekten.
- Slecht slapen.
- Depressie.
- Medicatie of middelengebruik.
Wat zijn de oorzaken van CVS?
Er zijn een heleboel onderzoeken geweest naar de oorzaak van CVS. Helaas is er nooit een duidelijke oorzaak voor CVS gevonden.
Diagnostiek
Bij kinderen met aanhoudende vermoeidheidsklachten wordt vaak aanvullend onderzoek verricht om een onderliggende ziekte aan te tonen of uit te sluiten. Meestal volstaat bloedonderzoek.
Wat is de behandeling?
Indien er in het aanvullend onderzoek als verklaring een onderliggende ziekte is gevonden zal deze worden behandeld. Indien dit voor uw kind van toepassing is, zal u hierover meer informatie krijgen van de arts.
Vaak wordt er geen verklaring gevonden voor de moeheidsklachten van uw kind. Er zijn dan een aantal opties voor de behandeling. Er bestaat helaas geen ‘wonderbehandeling’ die de klachten doet verdwijnen. Een belangrijke eerste stap is accepteren dat deze behandeling er niet is.
Als de moeheid nog niet zo lang bestaat is de kans groot dat het vanzelf over gaat. Als er langduriger klachten zijn dan kan een behandeling zorgen dat kinderen langzaam minder last krijgen van de vermoeidheidsklachten.
Bij de meerderheid van de kinderen verbetert de moeheid met deze behandeling binnen één jaar. Soms verbeteren de klachten ook vanzelf.
Psycholoog
Psychologisch welbevinden draagt bij aan een vermindering van moeheid. Een psycholoog kan samen met uw kind kijken hoe uw kind voldoende balans kan vinden in ontspanning en inspanning en kan begeleiding geven bij de andere leefstijladviezen. Een psycholoog kan ook adviezen geven over het omgaan met eventuele somberheid of eenzaamheidsklachten.
Bij CVS is cognitieve gedragstherapie de voorkeursbehandeling. Deze therapie gaat ervan uit dat gedachten, gevoelens en gedrag met elkaar verbonden zijn. Negatieve gedachten kunnen iemands gevoelens en gedrag negatief beïnvloeden. Veel kinderen voelen zich minderwaardig als ze vaak moe zijn of maken zich zorgen. Dit soort negatieve gedachten kunnen moeheidsklachten veroorzaken of versterken. Bij cognitieve gedragstherapie ligt het accent op het aanleren van meer helpende gedachten.
Melatonine
Als uw kind veel problemen heeft met inslapen kan melatonine in tabletvorm worden voorgeschreven. Melatonine is een lichaamseigen stof die kan helpen om makkelijker in slaap te vallen en een normaal slaappatroon te krijgen.
Tips voor thuis
U kunt thuis een aantal adviezen opvolgen om de moeheidsklachten te verminderen:
- Zorg voor een gevarieerd dieet.
- Zorg voor een regelmatig slaapritme.
- Zoek balans in inspanning (school, huiswerk) en ontspanning.
- Drink geen cafeïne houdende dranken na het avondeten.
- Vermijd activerende activiteiten (sport, studie, gamen) 1-2 uur voor het slapen.
- Stop beeldschermactiviteiten 1 uur voor het slapen. Beperk totale beeldschermtijd tot minder dan 2 uur per dag.
- Dim het licht in de avond en ga ’s ochtends vroeg naar buiten.
Meer informatie?
Thuisarts – Ik ben moe op www.thuisarts.nl.
Versie: 00524 Moeheid & CVS bij kinderen 2025-11