Koortsstuip bij kinderen

Inleiding

Uw kind heeft een koortsstuip gehad. Het zien van een koortsstuip is voor veel ouders of verzorgers een angstwekkende ervaring. Wij kunnen ons dan ook voorstellen dat u flink geschrokken bent. In deze folder leest u over koortsstuipen bij kinderen. 

Wat is een koortsstuip?

• Een koortsstuip is een aanval of stuip die optreedt bij koorts. De aanval of stuip kan er zeer verschillend uitzien. De meest voorkomende aanval bestaat uit schokkende bewegingen van armen en benen of het wegdraaien van de ogen. Meestal duurt een aanval hooguit enkele minuten.
• Een dergelijke aanval treedt op als gevolg van een overdreven ontlading van de hersencellen, een soort ‘kortsluiting’. Vooral bij jonge kinderen kunnen de hersenen gevoelig zijn voor het optreden van een dergelijk elektrische ontlading tijdens een periode van koorts. Dit noemen we een koortsstuip.
• Ongeveer 1 op de 20 kinderen krijgt ooit een koortsstuip. Ze zijn dus zeker niet zeldzaam.
• De meeste kinderen zijn tussen de 6 maanden en 6 jaar oud wanneer zij een koortsstuip doormaken. Na de leeftijd van 6 jaar komen koortsstuipen eigenlijk niet meer voor.

Wat is de oorzaak?

De precieze oorzaak van een koortsstuip is onbekend. We weten dat de hersenen van jonge kinderen gevoelig zijn voor het optreden van koortsstuipen. Door de koorts ontstaat kortsluiting in de hersenen waardoor de ongecontroleerde bewegingen optreden. Soms komen koortsstuipen in de familie voor, maar dit hoeft niet het geval te zijn.

Kan het nog een keer gebeuren?

Na een eerste koortsstuip is de kans op herhaling verhoogd. Ongeveer 1 op de 3 kinderen krijgt na een 1e koortsstuip een 2e koortsstuip. Soms herhaalt de koortsstuip zich in dezelfde koortsperiode; meestal gebeurt dit in de eerste 24 uur na de eerste koortsstuip.

Van alle kinderen die ooit een koortsstuip hebben gehad, krijgt slechts 1 van de 10 kinderen vaker dan 2 keer een koortsstuip.

Wat is het verschil met epilepsie?

Eigenlijk is een koortsstuip een epileptische aanval. Het verschil tussen een koortsstuip en epilepsie is dat een koortsstuip alleen optreedt bij koorts. Epilepsie is een aandoening waarbij herhaaldelijk aanvallen optreden, ook zonder koorts.

De kans op epilepsie bij kinderen met een koortsstuip is iets verhoogd: 2 van de 100 kinderen met een koortsstuip krijgt later epilepsie. Belangrijk is om te weten dat van alle mensen in Nederland bijna 1 op de 100 epilepsie krijgt.

Is een koortsstuip gevaarlijk?

Regelmatig worden kinderen met een koortsstuip met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Dit geeft wel aan dat ouders of andere omstanders erg schrikken als een kind een aanval heeft. Ondanks dat de koortsstuip er beangstigend kan uitzien, is het een onschuldige gebeurtenis. Koortsstuipen hebben bijvoorbeeld geen nadelige effecten op de ontwikkeling van het kind.

Kan een koortsstuip voorkomen worden?

Het is niet goed mogelijk om een koortsstuip te voorkomen. Het geven van koortsverlagende medicijnen zoals paracetamol voorkomt het optreden van een koortsstuip niet. Het is dan ook niet nodig om uw kind bij koorts paracetamol te geven. Paracetamol kan wel nuttig zijn bij het tegengaan van pijn of ongemak die gepaard kan gaan met koorts.

Wat moet ik doen tijdens een koortsstuip?

• Als uw kind opnieuw een koortsstuip krijgt, is het vooral belangrijk om rustig te blijven. Meestal gaat de aanval binnen enkele minuten over. Probeer uw kind niet vast te houden tijdens de aanval. Houd in de gaten dat hij of zij zich niet kan bezeren en maak eventueel knellende kleding los.
• Als de aanval 5 minuten of langer duurt moet u de huisarts waarschuwen of 112 bellen. De huisarts of ambulanceverpleegkundige heeft medicatie die de aanval kan stoppen.
• Soms heeft u deze medicatie (meestal Midazolam neusspray) mee naar huis gekregen. Deze medicatie hoeft u pas toe te dienen wanneer de aanval 5 minuten of langer duurt.
• Na een koortsstuip moet uw kind worden nagekeken door een arts. Meestal is dit de huisarts. Neem dan ook altijd contact op met uw huisarts na een koortsstuip.

Is verder onderzoek nodig?

• Bij een gewone koortsstuip is verder onderzoek niet nodig. Bij de beoordeling van uw kind gaat de arts vooral op zoek naar de oorzaak van de koorts.
• Soms verloopt de stuip niet ‘normaal’. De stuip duurt dan bijvoorbeeld erg lang of uw kind wordt erna niet goed wakker. In die gevallen is soms aanvullend onderzoek nodig. Dit onderzoek kan bestaan uit bloedonderzoek. Heel soms is het nodig om een ruggenprik te verrichten om een hersenvliesontsteking uit te sluiten.
• Bij koortsstuipen is het meestal niet nodig om een hersenfilmpje (EEG) te maken.
• Het kan zijn dat de arts aanvullend onderzoek niet nodig vindt, maar dat uw kind wel op de kinderafdeling opgenomen wordt ter observatie.

Na een koortsstuip

Vaak kunnen kinderen met een koortsstuip na een bezoek aan de Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis weer mee naar huis. Als uw kind wordt opgenomen op de Kinderafdeling, kunt u meestal de volgende dag weer naar huis.

Meer informatie?

U leest meer over koortsstuipen bij kinderen op  www.thuisarts.nl en www.kinderneurologie.eu.

Versie: 00471 Koortsstuip (kind) 2025-04