Inleiding
Uw kind is in het ziekenhuis geweest, omdat hij of zij last heeft van galbulten/netelroos (urticaria) en/of angio-oedeem. In deze folder vindt u uitleg over het ontstaan, de mogelijke oorzaken en de behandeling.
Galbulten/netelroos
Galbulten/netelroos (ook wel Urticaria genoemd) uiten zich als hevig jeukende, witte en/of rode bultjes. De bultjes vloeien vaak samen tot grotere plekken. De plekken komen en gaan, vaak binnen enkele minuten tot uren. Een aanval van duurt enkele uren tot enkele dagen. Heel soms kan een aanval wel enkele weken aanhouden.
Angio-oedeem
Bij angio-oedeem is er sprake van opzwellen van het onderhuidse weefsel, vooral op plaatsen waar de huid vrij losjes verbonden is aan dat onderhuidse weefsel. Zulke plaatsen zijn de oogleden, de lippen, rondom de mond en de wangen. Het kan ook optreden aan handen, voeten en oren. Aan de buitenkant ziet u een bleke zwelling van de aangedane huid bij uw kind.
Het woord “oedeem” betekent zwelling door vochtophoping. Het voorzetsel “angio” (bloedvaten) duidt op de oorzaak: een toegenomen doorlaatbaarheid van de kleine bloedvaatjes.
Hoe ontstaat het?
Galbulten/netelroos en angio-oedeem ontstaan allebei op dezelfde manier. Het begint met het wijder worden van kleine bloedvaatjes in de huid (bij galbulten of netelroos) of in het onderhuidse weefsel (bij angio-oedeem). Vervolgens worden deze vaatjes een beetje ‘lek’. Hierdoor kan vocht vanuit de bloedbaan makkelijker de huid of het onderhuidse weefsel bereiken.
Bij galbulten/netelroos is het uitzetten van de bloedvaatjes goed te zien omdat de vaatjes dicht aan de oppervlakte liggen. De huid wordt dan rood. Bij angio-oedeem is deze fase vaak minder duidelijk te zien omdat de bloedvaatjes wat dieper liggen.
Galbulten/netelroos en angio-oedeem ontstaan onder invloed van histamine. Histamine is een prikkelend stofje dat wordt uitgescheiden door mestcellen. Mestcellen zijn normale menselijke afweercellen. Als mestcellen geprikkeld worden scheiden ze histamine uit. Dat stofje veroorzaakt vervolgens het uitzetten en lek worden van de bloedvaatjes. Het veroorzaakt ook de hevige jeuk bij galbulten of netelroos. Bij angio-oedeem staat de jeuk minder op de voorgrond. Waarom dat zo is, weten we niet.
Omdat ze op dezelfde wijze ontstaan komen galbulten/netelroos en angio-oedeem vaak samen voor, maar dat hoeft niet zo te zijn.
Acuut versus chronisch
Bij het zoeken naar de oorzaken van galbulten/netelroos en angio-oedeem is het voor artsen belangrijk om een onderscheid te maken tussen de acute (kortdurende) en chronische (langdurige) vorm. Deze beide groepen hebben namelijk verschillende oorzaken.
De acute vorm komt meestal maar één keer voor, en duurt meestal enkele uren tot dagen. Heel soms kan het enkele weken duren.
Er is sprake van de chronische vorm als de klachten langer dan 6 weken blijven bestaan, òf meerdere keren terugkomen in een periode langer dan 6 weken.
Wat zijn de oorzaken?
Acute vorm
Acute galbulten/netelroos en angio-oedeem kunnen bij kinderen 3 groepen oorzaken hebben: een allergie, een virusinfectie, of een onbekende oorzaak. Elk van deze 3 groepen oorzaken komt ongeveer even vaak voor.
- Allergie – Sommige kinderen zijn allergisch voor een voedingsmiddel en reageren hierop met urticaria en/of angio-oedeem. Als het kind dit voedingsmiddel eet heeft het klachten, tussendoor zijn er geen klachten. Meestal is er ook sprake van andere klachten, zoals braken. Heel soms kunnen urticaria of angio-oedeem een uiting zijn van een allergie voor bijen- of wespensteken, of voor een geneesmiddel.
- Virusinfectie – Sommige virussen kunnen mestcellen prikkelen en daardoor urticaria of angio-oedeem veroorzaken. Bijna altijd heeft uw kind dan ook andere klachten van een virus (bijv. koorts, ziek zijn of verkoudheidsklachten)
- Onbekende oorzaak – bij ongeveer 1/3 van de gevallen van acute urticaria of angio-oedeem blijft de oorzaak onbekend.
Chronische vorm
Bij chronisch galbulten/netelroos is de oorzaak bij 80-90% van de kinderen onbekend. Toch zal de arts altijd navraag doen naar andere oorzaken van chronische galbulten/netelroos (bijv. warmte, kou, druk, zonlicht of inspanning). Al deze oorzaken zijn erg zeldzaam bij kinderen.
Allergie komt eigenlijk nooit voor als oorzaak van chronische galbulten/netelroos, tenzij het kind herhaaldelijk in aanraking komt met het stofje waar hij of zij allergisch voor is. Vrijwel altijd kunnen ouders het bewuste (voedings)middel dan wel aanwijzen.
Is verder onderzoek nodig?
Meestal kan de arts na een gesprek over de klachten al een uitspraak doen over de oorzaak van de galbulten/netelroos of het angio-oedeem. In die gevallen is verder onderzoek niet nodig.
Bij chronische galbulten/netelroos of angio-oedeem wordt soms bloedonderzoek verricht om zeldzame oorzaken uit te sluiten.
Wat is de behandeling?
De behandeling van galbulten/netelroos en angio-oedeem bestaat uit 2 delen.
1. Behandeling van de oorzaak
Uiteraard kan de oorzaak alleen behandeld worden als die bekend is, en als er iets aan gedaan kan worden. Acute galbulten/netelroos of angio-oedeem door een voedselallergie kan behandeld worden door het bewuste voedingsmiddel te mijden. Bij galbulten/netelroos of angio-oedeem door een virus of door onbekende oorzaak is behandeling van de oorzaak niet mogelijk. Dat geldt ook voor bijna alle gevallen van chronische galbulten/netelroos en angio-oedeem, omdat dat meestal een onbekende oorzaak heeft.
2. Behandeling van de klachten
De klachten van galbulten/netelroos en angio-oedeem worden veroorzaakt door het stofje histamine. Gelukkig zijn er geneesmiddelen beschikbaar die tegen histamine werken: de antihistaminica.
Bij acute galbulten/netelroos en angio-oedeem worden antihistaminica gebruikt om het herstellen van de klachten te versnellen, en de jeuk te bestrijden. De medicijnen worden meestal gebruikt totdat de klachten over zijn.
Bij chronische galbulten/netelroos en angio-oedeem zal de arts antihistaminica voor zo nodig of dagelijks voorschrijven. Dit is afhankelijk van hoe vaak uw kind klachten heeft.
Hoe gaat het verder?
De meeste kinderen met acute galbulten/netelroos of angio-oedeem hebben één keer een periode van klachten, en daarna nooit meer. Ook chronische galbulten/netelroos heeft bij kinderen een gunstig beloop. Ongeveer driekwart van de kinderen met chronische galbulten/netelroos of angio-oedeem wordt in de loop van enkele jaren weer klachtenvrij. U zult samen met uw arts bepalen hoe lang uw kind behandeld moet worden, en wanneer (op proef) de medicijnen gestopt kunnen worden.
Meer informatie?
Huidarts – Urticaria/Netelroos op www.huidarts.com.
Thuisarts – Netelroos op www.thuisarts.nl.
Versie: 00516 Galbulten/Netelroos bij kinderen (urticaria/angio-oedeem) 2025-11