Oedeemtherapie

Delen via , of LinkedIn of Mail.

Wat is het?

Behandeling van lymfoedeem
Bij verstoorde afvoer van lymfevocht
Bijvoorbeeld na okselklierverwijdering bij borstkanker

Onze kwaliteit

  • Patiënten beoordelen onze zorg gemiddeld met een 8,2
  • Gespecialiseerde oedeemtherapeuten
  • Goede samenwerking met de specialisten
  • Aanwezigheid van een lymfepress

Voorbereiding

In overleg met uw huisarts of specialist heeft u een afspraak met een oedeemtherapeut op de polikliniek Fysiotherapie. Lymfoedeem is een abnormale ophoping van eiwitten en vocht in het lichaamsweefsel, meestal omdat er een verstoorde afvoer van vocht is. Dan kan er zwelling ontstaan van een arm of been (of benen). Een bekend voorbeeld is het arm-oedeem na een borstoperatie met een okselklierverwijdering. Been-oedeem kan ontstaan na een verwijdering van de liesklieren. Lymfoedeem in beide benen heeft vaak een erfelijke oorzaak (primair lymfoedeem). De klachten die kunnen ontstaan bij lymfoedeem zijn: zwelling, vermoeidheid, gespannen en zwaar gevoel, pijn, beperkingen in bewegen en beperkingen in het dagelijks functioneren. Bij twijfel over de diagnose lymfoedeem kunt u nog verwezen worden naar de dermatoloog voor verder onderzoek.

Onderzoek

Bij uw eerste bezoek aan de oedeemtherapeut komt in een gesprek aan bod wat uw klachten zijn, hoe het verloop is en wat het betekent voor uw dagelijks functioneren. Daarna volgt een lichamelijk onderzoek naar de mate en ernst van het oedeem, huidaspecten en indien nodig littekenkenmerken. Ook wordt de bewegelijkheid van de gewrichten in het aangedane lichaamsdeel beoordeeld en wordt er gekeken naar de spierfunctie. Er wordt altijd een omvangmeting gedaan van beide armen of benen om een omvangverschil vast te leggen en om een beginmeting te hebben. Soms wordt een meting van een dikke hand gedaan door middel van de waterbakmethode.

Behandelplan

De oedeemtherapeut bespreekt met u de onderzoeksbevindingen en het plan van aanpak (behandelplan). Voor de behandeling start is het belangrijk dat u met het plan instemt. In de 1e fase is de frequentie van behandelen meestal 2x per week, 45 minuten per behandeling. Later in de behandeling wordt de frequentie individueel bepaald.

De behandeling bestaat vaak uit een combinatie van onderstaande onderdelen.

  • Manuele lymfedrainage: door middel van speciale massagetechnieken worden de lymfebanen gestimuleerd om het vocht beter af te voeren.
  • Ambulante compressietherapie: door een combinatie van zwachtelen en bewegen wordt de afvoer van vocht gestimuleerd zodat de zwelling afneemt.
  • Compressie met behulp van een lymfepress-apparaat (indien nodig)
  • Oefentherapie, houding- en bewegingsadviezen
  • Voorlichting / advisering
  • Littekenbehandeling
  • Adviseren bij het aanmeten en gebruik van een elastische kous
  • Ademhalingsoefeningen om de lymfe-afvoer te stimuleren
  • Aanleren van zelfmassage

Na de behandeling

Afhankelijk van uw klachten en de voortgang in het behandeltraject komt u een aantal keren terug. De voortgang wordt objectief gemaakt door de omvangsmetingen regelmatig te herhalen. Als een verdere oedeemafname niet reëel lijkt, wordt met u het aanmeten van een steunkous besproken. De oedeemtherapeut bespreekt met u ook een aantal leefregels en oefeningen voor thuis. Het is belangrijk dat u zelf de regie over uw aandoening kunt krijgen en houden. Zelfmanagement is daarbij belangrijk. Als u het lymfoedeem zelf goed onder controle heeft, is verdere behandeling niet nodig. Wel kan er met u een controlemoment worden afgesproken. Nemen uw klachten weer toe, dan kunt u opnieuw een afspraak maken met de oedeemtherapeut.

Leefregels

  • Het is heel belangrijk om wondjes te voorkomen. Infecties geven een kans op verslechtering van lymfoedeem. Als er toch een wondje is ontstaan moet u het goed ontsmetten met een desinfecterend middel.
  • Probeer ook insectenbeten te voorkomen (als u toch gebeten bent krab de huid niet open).
  • Schimmelinfecties aan de voeten moeten snel behandeld worden. Ook dit is een toegang voor bacteriën.
  • Laat geen bloed afnemen aan het aangedane lichaamsdeel. Laat ook geen infuus inbrengen of een injectie geven aan het aangedane lichaamsdeel. 
  • Gebruik bij ontharen een crème.
  • Vet de huid regelmatig in. Dat voorkomt kloofjes (een mogelijke toegang voor bacteriën).
  • Vermijd warmte.
  • Pas op met druk van buiten (insnoering bh-bandje, horloge, strakke boorden aan truien/sokken).