Slijtage van het gebit (tanderosie)

Delen via , of LinkedIn of Mail.

Wat is het?

Tanderosie is een langzaam proces waarbij zuren het tandglazuur en andere delen van de tanden oplossen.

Onze kwaliteit

  • Wij werken op basis van moderne, wetenschappelijk onderbouwde behandelmethoden en begrip voor de patiënt.

Tanderosie

Tandglazuur is hard en slijt langzaam. Toch slijt uw gebit in de loop van de jaren. Bijvoorbeeld door het verkeerd gebruik van een tandenborstel of door tandenknarsen (mechanische slijtage). Ook kan er slijtage ontstaan door zuren in voeding (tanderosie). Als het gebit voortdurend blootstaat deze invloeden neemt de kans op slijtage toe. Uw tandarts kan zien of dat bij u het geval is.

Tanderosie is een langzaam en vaak onopvallend proces, waarbij zuren het tandglazuur en later ook andere delen van de tanden (tandbeen) oplossen. Het zuur maakt het oppervlak van tanden en kiezen zachter en kwetsbaar. Deze zuren zitten in eten en drinken, zoals:

  • fruit: (sinaas)appels, citroenen, grapefruit, kiwi’s, etc.
  • vruchtensappen 
  • (light) frisdranken (ook ijsthee) 
  • wijn  
  • alcoholische mixdrankjes

Het gaat overigens niet alleen om hoeveel zure producten u eet en/of drinkt. Maar vooral om hoe vaak, hoe lang, de tijdstippen en de manier waarop deze eet of drinkt. Direct na het eten of drinken uw tanden poetsen is niet de oplossing. U kunt dan zelfs de glazuurlaag wegpoetsen,  waardoor uw tanden nog sneller slijten.

Speeksel heeft een beschermende werking voor tanderosie. Heeft u vaak weinig speeksel en een droge mond, dan is de kans op tanderosie groter. Ook als uw tanden regelmatig in aanraking komen met maagzuur (door braken of opboeren van zuur) is de kans op tanderosie groter.

Door slijtage wordt de levensduur van uw gebit verminderd en heeft u last van een of meerdere klachten/problemen:

  • het uiterlijk van de afgesleten tanden/kiezen is veranderd (tanden zijn vaak korter)
  • de tanden en/of kiezen zijn gevoelig voor warm en/of koud
  • u kunt minder goed kauwen of heeft pijn bij het kauwen

Behandeling

De behandeling is allereerst gericht op het voorkomen van verdere gebitsslijtage. Als u zich bewust bent van de risicofactoren, kunt u hier zelf een belangrijke bijdrage aan leveren.

Helaas zijn de gevolgen van tanderosie door een tandarts niet gemakkelijk te herstellen. Het is niet eenvoudig om de natuurlijke vorm en functie van uw tanden terug te krijgen. Daarnaast zijn vaak meerdere tanden en kiezen betrokken bij de slijtage. Ook deze tanden moet uw behandelaar weer opbouwen naar de oorspronkelijke vorm voor een goede functie van uw gebit.

Bij de behandeling kiest het Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde (CBT) ervoor om een techniek toe te passen waarbij we tandkleurig vulmateriaal aan de afgesleten tanden/kiezen ‘lijmen’. Zo is het resultaat niet alleen een functioneel, maar ook esthetisch fraai. We maken onderscheid tussen twee soorten behandelingen:

  • bij slijtage over uw gehele gebit: verhogen beet
  • bij slijtage van alleen uw fronttanden: Dahl-methode

Verhogen beet
Bij de behandeling van de slijtage over uw gehele gebit, verhoogt de behandelaar uw beet. De tanden zijn in de loop van de tijd afgesleten waardoor uw beet nu ‘lager’ is. Door het versleten tandglazuur (en/of tandbeen) weer op te bouwen, wordt uw beet weer ‘hoger’. Uw kaakgewricht en -spieren wennen over het algemeen eenvoudig aan deze nieuwe beethoogte.

Dahl-methode
Als u alleen slijtage heeft aan de (voor)tanden maakt uw handelaar vaak gebruik van de Dahl-methode. Bij deze methode worden alleen uw aangetaste tanden opgebouwd. Een van de grote voordelen is dat de overgebleven tanden in tact blijven, omdat er nauwelijks of niet geslepen hoeft te worden aan deze tanden/kiezen. Bij deze methode is mogelijk om met plaktechnieken de tand en/of kies op te bouwen met tandkleurig vulmateriaal.

De eerste tijd na de behandeling voelt de beet ’hoog’ aan.  Achter in uw mond zullen de kiezen niet op elkaar komen. Meestal duurt het een tot twee weken om aan deze situatie te wennen. Dit voelt wat ongemakkelijk, maar zult u over het algemeen geen pijn voelen. Na vier tot zes maanden zullen de kiezen weer op elkaar komen. Deze periode kan wat ook wat langer duren ( tot een jaar), soms ook veel korter. Heel soms zullen de kiezen helemaal niet meer op elkaar komen. U hoeft hierover niet ongerust te worden.  Meestal is verdere behandeling niet nodig. Eventueel kan uw behandelaar op deze kiezen kleine vullingen plaatsen om deze situatie te verbeteren.

Aandachtspunten direct na de behandeling
Elke verandering in de mond voelt vreemd. De tong en lippen zijn erg gevoelig en kleine randjes kunnen in het begin erg irriteren. Dit gevoel wordt minder door natuurlijke slijtage van de tanden en door gewenning.

Vooral als tanden zijn verlengd of dikker zijn gemaakt, hebben sommige mensen moeite met het wennen aan de nieuwe vormen in hun mond. Soms lijkt zelfs de spraak veranderd. Dit wordt altijd minder door gewenning en aanpassing.

Het is verstandig om in het begin voorzichtig te zijn met uw tanden. Doordat de vorm van uw tanden is veranderd, kunnen tanden anders dan vroeger op elkaar komen. Daardoor kunnen ze onverwacht op elkaar komen. Als u in het begin voorzichtig bent, kun u een eventuele vroegtijdige breuk voorkomen. Na de eerste weken is dit risico voorbij.

Uw eigen tandarts kan het aangebrachte tandkleurig opvulmiddel controleren en zo nodig polijsten bij uw periodieke controles. Natuurlijk bent u daarvoor ook altijd welkom in het CBT.

Mocht er toch iets kapot gaan, dan kan dit bijna altijd zonder grote problemen worden gerepareerd.

Verdere slijtage voorkomen

U kunt verdere slijtage voorkomen door:

  • Goed te kijken naar uw gewoonten en stoppen met slechte gewoonten
  • Op een goede manier te poetsen
  • Het aantal eet- en drinkmomenten te beperken
  • De zuurinwerking van voeding op uw tanden te beperken

Gewoonten

  • Gewoonten zoals tandenknarsen, nagelbijten, kluiven op een pen of potlood, pijproken en de tanden als een schaar of mes gebruiken, vergroten de kans op gebitsslijtage en/of breuk van uw composietrestauraties. Het advies is om te stoppen met deze slechte gewoonten. Dat kan moeilijk zijn omdat u deze vaak onbewust doet, zoals tandenknarsen tijdens uw slaap.
  • Als de slijtage wordt veroorzaakt door tandenknarsen, kan een kunsthars beschermingsplaat die u ’s nachts draagt, u helpen. Vraag uw behandelaar of tandarts naar de mogelijkheden.

Poetsen

  • Beperk de slijtage bij het reinigen van uw gebit. Poets twee keer per dag uw tanden en kiezen zorgvuldig met een medium tandenborstel. U oefent voldoende druk uit als u de borstel aan het eind van het handvat vasthoudt tussen uw duim en de toppen van uw vingers. Poets alle plekken in de mond even goed. De eerste tand of kies die u poetst slijt vaak het meest. Als u tandenstokers of ragers gebruikt, beperk dit dan tot één keer per dag. Wacht met het reinigen van uw gebit na het eten of drinken van zuur tenminste één uur.
  • Het schoonhouden van composietrestauraties gebeurt door poetsen met een witte, iets schurende tandpasta zoals witte Prodent, witte Colgate of witte Everclean. Tandpasta’s zonder schuurmiddel (zoals Elmex, Parodontax en alle gel-tandpasta’s) zijn ongeschikt omdat er (vooral bij roken) oppervlakkige aanslag ontstaat. Daarnaast is het nodig om tussen de tanden te reinigen met stokers, ragers en flossdraad.

Beperk het aantal eet- en drinkmomenten

  • Veel voedingsmiddelen bevatten zuren. Speeksel heeft een beschermende werking. Het neutraliseert de zuren waardoor ze minder kwaad kunnen. Eet u de hele dag door zure producten? Dan kan het speeksel die aanvallen op uw gebit niet meer neutraliseren. Om tanderosie te voorkomen en ook de kans op gaatjes te verkleinen geldt: beperk het aantal keren dat u eet of drinkt.
  • Gebruik drie maaltijden per dag en daarnaast niet meer dan vier keer iets tussendoor. Water zonder prik, koffie en gewone thee zonder suiker zijn niet schadelijk voor uw gebit.

Beperk de zuurinwerking

  • Houd zure dranken niet in uw mond, maar slik ze direct door. Neem niet iedere keer een klein slokje, maar drink het in één keer op.
  • Neem niet telkens kleine hapjes van zuur voedsel, maar eet het in één keer op. Hierdoor blijft de inwerking van zuur op het tandoppervlak beperkt.
  • Als er bij u sprake is van verdere tanderosie kan het gebruik van een fluoride houdend mondwater en/of tandpasta wenselijk zijn (bv. ProGlasur (Sensodyne), Zendium).
  • U kunt de schadelijke invloed van zuren in eten en dranken voorkomen of beperken, door na het eten of drinken een glas water of melk te drinken of een klein stukje kaas te eten.