Totale knieprothese met het Joint Care-programma

1. Joint Care-programma

Het Joint Care-programma is een zorg- en revalidatieprogramma waarmee u snel kunt herstellen na uw knieoperatie. Nagenoeg de gehele behandeling vindt groepsgewijs plaats met medepatiënten die op dezelfde dag als u een operatie ondergaan. U krijgt in groepsverband voorlichting, zorg en revalidatie (zoals fysiotherapie). U motiveert elkaar tot een maximaal resultaat.
De pijlers van het programma zijn: effectieve pijnbestrijding na de operatie, een intensief activiteitenprogramma grotendeels in groepsverband, volop ondersteuning van artsen, fysiotherapeuten en verpleegkundigen en persoonlijke steun van een coach. Deze coach is iemand die u kiest uit uw familie- of vriendenkring. Uw coach begeleidt u tijdens uw verblijf in het ziekenhuis en na ontslag bij uw revalidatie thuis. Voor een goed herstel vragen wij van u een flinke dosis motivatie.
Het Joint Care-programma is gebaseerd op een goede samenwerking tussen patiënt(en) en hulpverleners en heeft daarom als motto ‘gezamenlijk op weg naar uw herstel’. Joint Care betekent letterlijk zowel ‘gezamenlijke zorg’ als ‘zorg voor uw gewricht’.

2. Voorbereiding

In overleg met de orthopedisch chirurg maakt u een afspraak voor een knieoperatie met deelname aan het Joint Care-programma. Daarna bespreekt een medewerker van het Opnamebureau met u de procedures tot aan de opnamedatum. Voorafgaand aan de operatie krijgt u thuis schriftelijk een oproep voor het preoperatief spreekuur. Hier ontmoet u de anesthesioloog, de arts die de anesthesie toedient. Hij/zij neemt met u een vragenlijst door, doet eventueel lichamelijk onderzoek en laat zo nodig aanvullend onderzoek verrichten.
Ook overlegt de anesthesioloog met u welke vorm van verdoving voor u het meest geschikt is, algehele narcose of een ruggenprik. Daarna heeft u een gesprek met de intakeverpleegkundige over de voorbereiding op de ingreep, uw thuissituatie, de nazorg, leefregels na de operatie, eventueel een dieet of een allergie en de noodzaak van aanpassingen en hulp in huis.
U wordt opgenomen op de afdeling Orthopedie, meestal 5 dagen gerekend vanaf de dag van de operatie. Na ontslag gaat u in het verpleeghuis of thuis verder met het oefenprogramma. Hierbij is het belangrijk dat uw coach vanaf de dag van uw ontslag (geregeld) bij u in huis aanwezig kan zijn.

Voorafgaand aan de operatie bezoekt u met uw coach de voorbereidingsmiddag. U krijgt informatie over de operatie en het revalidatietraject, de apotheek neemt met u uw medicatie door, u gaat met de fysiotherapeut oefenen met de elleboogkrukken en u wordt onderzocht door een arts . Bij deze bijeenkomst ontmoet u medepatiënten met hun coaches. Binnen 3 maanden na het preoperatief spreekuur volgt de operatie.

3. Opname

Meestal komt u op de dag vóór de operatie voor opname naar het ziekenhuis. U meldt zich bij de opnamebalie en gaat daarna naar de verpleegafdeling Orthopedie. Na een gesprek met de verpleegkundige starten die dag de voorbereidingen voor de operatie. Uw knie wordt gemarkeerd. ’s Avonds krijgt u eventueel een laxerende zetpil, zodat uw darmen zich kunnen legen. Voor de operatie moet u nuchter zijn. U mag uw medicijnen wel innemen met wat water.

Op de operatiedag trekt u operatiekleding aan, doet uw eventuele gebitsprothese uit en gaat in bed liggen. De verpleegkundige geeft u 1 uur vóór de operatie een rustgevend tabletje als voorbereiding op de anesthesie. Daarna wordt u in bed naar de operatiekamer gebracht. De patiënten uit uw revalidatiegroep worden op diezelfde dag geopereerd.

4. Operatie

Op de operatiekamer start de anesthesioloog met de verdoving die met u is afgesproken. In uw arm krijgt u een infuus voor de toediening van vocht, medicijnen en de verdoving (anesthesie). U wordt aangesloten op bewakingsapparatuur voor de controle van uw bloeddruk, polsslag en ademhaling.
Tijdens de operatie krijgt u een knieprothese die uw eigen knie vervangt. De orthopedisch chirurg vervangt het versleten kraakbeen van het dijbeen, het scheenbeen en de knieschijf door een prothese. De chirurg laat een of twee slangetjes (drains) in de wond achter voor de afvoer van overtollig bloed of wondvocht. Deze drains worden meestal de tweede dag na de operatie verwijderd.
Tot slot hecht de chirurg de wond. U krijgt een drukverband om uw knie. Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer (recovery) voor bewaking. Hier start de anesthesioloog de pijnbestrijding. Als u goed wakker bent en alle controles zijn in orde, mag u terug naar de verpleegafdeling.
’s Avonds krijgt u een injectie ter voorkoming van trombose (verstopping van een bloedvat). U blijft dit bloedverdunnende medicijn elke dag gedurende 6 weken na de operatie gebruiken. De verpleegkundige leert u tijdens de opname hoe u uzelf kunt injecteren.

5. Revalidatie

Pijn kan uw herstel in de weg staan. Pijn heeft bijvoorbeeld een remmende werking op uw vermogen om te bewegen. Daarom krijgt u binnen het Joint Care-programma een effectieve pijnbestrijding.
Er zijn 2 manieren van pijnbestrijding die vaak gebruikt worden na deze knieoperatie. U heeft gedurende 2 dagen een slangetje in uw rug waardoor u voortdurend pijnbestrijding krijgt toegediend of u wordt na de operatie aangesloten op een PCA-systeem. Vrij vertaald betekent dit: patiënt gecontroleerde pijnbestrijding. Het PCA-systeem bestaat uit een pomp met een reservoirspuit die een bepaalde oplossing pijnmedicatie bevat. Aan het PCA-systeem zit een knop die u in de hand houdt en zelf bedient. Door de knop in te drukken, activeert u de pomp die vervolgens een bepaalde hoeveelheid pijnstilling afgeeft. Zo kunt u uw pijnbestrijding aanpassen aan uw behoefte. Van dit systeem kunt u minimaal 24 uur gebruikmaken. Na het afsluiten van het PCA-systeem krijgt u tabletten als pijnbestrijding.

Al vanaf de 1e dag na de operatie start u met een intensief revalidatie- en activiteitenprogramma. U gaat al direct lopen onder begeleiding van de fysiotherapeut. Eerst met een looprek, later met elleboogkrukken. U brengt de dagen niet in bed door, maar in een comfortabele stoel in een speciaal ingerichte huiskamer, samen met de medepatiënten uit uw groep. In deze huiskamer oefent u ook.

Uw coach (evenals de andere coaches) is die dagen vaak aanwezig en wordt betrokken bij uw verzorging (ook van de wond) en oefeningen. Voor uw ontslag is er als afsluiting van het programma in de huiskamer een eindbijeenkomst met uw medepatiënten en alle coaches.

6. Nazorg

Voor de periode na ontslag maken wij duidelijke afspraken met u, uw coach, de thuiszorgorganisatie of een verpleeghuis over de nazorg die u nodig heeft. In bepaalde gevallen is een opname van maximaal 2 à 3 weken in een verpleeghuis mogelijk. Thuis kan uw coach u helpen bij uw dagelijkse verzorging en activiteiten, en zo nodig bij het verzorgen van de wond. Na ontslag uit het ziekenhuis zet u het oefenprogramma voort, maar overdrijf de oefeningen niet; 3 keer per dag 10 minuten oefenen is voldoende.
Als er complicaties optreden, waarschuw dan uw huisarts of de verpleegkundige van de thuiszorg. Bijvoorbeeld als de wond open gaat of opeens gaat lekken, als de zwelling in de knie niet vermindert of juist toeneemt, bij ongewone pijn die erger wordt en als u koorts (hoger dan 38o Celsius) krijgt.
Na 14 dagen kunt u de hechtingen in de knie door uw huisarts laten verwijderen. Om de knie te ontzien loopt u tot 6 weken na de operatie, soms langer, met 1 of 2 elleboogkrukken. Als u voldoende controle heeft over uw geopereerde been kunt u na overleg met uw arts na 6 weken weer zelfstandig autorijden. U kunt weer fietsen als u de knie 115 graden kunt buigen. Oefent u zo mogelijk vooraf op een hometrainer. Na 6 weken heeft u een controleafspraak met de orthopedisch chirurg.