Zorgpad dikke darmkanker

1. Algemeen

Bij onderzoek en behandeling van dikke darmkanker zijn verschillende specialismen betrokken. Om deze samenwerking efficiënt te laten verlopen, zijn de stappen in het diagnose- en behandeltraject zo goed mogelijk op elkaar afgestemd. Wij noemen dit het ‘zorgpad dikke darmkanker’. Dit houdt onder andere het volgende in:

• Meerdere afspraken worden zo mogelijk op 1 dag gepland; tussen uw afspraken door heeft u zo min mogelijk wachttijden.
• Voor onderzoek en behandeling is een multidisciplinair behandelteam samengesteld. Het team bestaat uit een internist-oncoloog, een maag-darm-leverarts, een chirurg, een radioloog, een patholoog, een radiotherapeut en een stomaconsulent. Zij werken gedurende uw zorgtraject intensief samen.
• Een regieverpleegkundige coördineert uw onderzoek en behandeling. Zij is uw aanspreekpunt en geeft u informatie over uw zorgpad. U weet altijd vooraf wat de gang van zaken is tijdens onderzoek en behandeling.
• U krijgt een Patiënten Informatie Dossier (PID), waarin alle informatie nog eens uitgebreid beschreven staat. U kunt in deze informatiemap ook uw afspraken in het ziekenhuis, uw aantekeningen of vragen opschrijven.

2. Start zorgpad

Het zorgpad dikke darmkanker bestaat uit een aantal vervolgstappen. De specialist die bij u de diagnose gesteld heeft, verwijst u naar de regieverpleegkundige. Zij zal na een gesprek met u de aanvullende onderzoeken afspreken en zorgdragen voor een vervolgafspraak bij uw behandelend specialist. 

De regieverpleegkundigen, Alice Meijer en Jitty van der Til, begeleiden u en uw naasten vanaf het moment dat de diagnose is gesteld tot na de operatie en eventuele nabehandeling. Mw. Meijer en mw. Van der Til zijn van maandag tot en met donderdag aanwezig. Mw. Meijer is te bereiken via tel. (050) 524 7067 pf per e-mail: meijer@mzh.nl. Mw. Van der Til is te bereiken via tel. (050) 524 7303 of per e-mail: tilj@mzh.nl.

3. Onderzoek

Er vindt altijd uitgebreid bloedonderzoek plaats en eventueel een van de volgende onderzoeken:

• een darmonderzoek (colonoscopie); de arts bekijkt de dikke darm met behulp van een flexibele slang met daaraan een lichtbron (endoscoop) die via de anus wordt ingebracht. Soms wordt een stukje weefsel weggenomen voor microscopisch onderzoek in het laboratorium of een eventueel aanwezige poliep verwijderd.
• Röntgenfoto’s van de borstkas en longen.
• CT-scan (Computer Tomografie) van de buik; met röntgenstraling en een computer worden doorsnedefoto’s gemaakt van de buik om de lever en de andere buikorganen zichtbaar te maken.

De uitslagen van de onderzoeken worden besproken in een multidisciplinair overleg. Aansluitend wordt een behandelvoorstel opgesteld. Uw regieverpleegkundige is bij dit overleg aanwezig. Binnen 1 à 2 dagen na dit overleg zal uw behandelend arts de diagnose en het behandeladvies met u bespreken.

Als u te horen krijgt dat u dikke darmkanker heeft, roept dit waarschijnlijk veel vragen en emoties op. Zowel voor uzelf als voor uw naasten, is het een spannende tijd. Voor ondersteuning kunt u altijd een beroep doen op de regieverpleegkundige. Daarnaast zijn er andere medewerkers en organisaties die u steun en begeleiding kunnen geven. Geeft u vooral zelf aan waar u behoefte aan heeft.

4. Behandelingen

De meest toegepaste behandeling bij dikke darmkanker is een operatie. De soort operatie is afhankelijk van de aard van de tumor, de plaats ervan en het stadium van de kanker. Uw behandelend arts bespreekt met u welke operatie voor u van toepassing is.

Als genezing mogelijk is, verwijdert de chirurg tijdens de operatie de tumor en het omliggende, schijnbaar gezond dikke darmweefsel. Ook de nabijgelegen lymfeklieren, lymfevaten en bloedvaten worden verwijderd. Ruim opereren vergroot de kans dat alle kankercellen weggehaald worden. Het weggenomen weefsel wordt microscopisch onderzocht door de patholoog. Het kan zijn dat tijdens de operatie een darmstoma wordt aangelegd. Dit is een kunstmatige opening op de buik waardoor de ontlasting het lichaam verlaat. De aanleg van de stoma is zo mogelijk vooraf met u besproken.

Als genezing niet (meer) mogelijk is, kan een operatie worden uitgevoerd ter verlichting of remming van uw klachten.

Aanvullend op de operatie kan chemotherapie (behandeling met medicijnen die de kankercellen bestrijden) worden ingezet. Het besluit hiertoe hangt af van de uitkomst van de operatie en de uitslag van het weefselonderzoek door de patholoog.

5. Operatie

Als uw behandeling bestaat uit opereren, vindt meestal binnen 3 weken nadat u de uitslag heeft gekregen de operatie plaats. Voorafgaand bezoekt u de polikliniek Chirurgie waar u de chirurg ontmoet die u gaat opereren. Ook krijgt u een afspraak voor het preoperatief spreekuur. Hier heeft u een gesprek met de anesthesioloog (de arts die de verdoving toedient) en daarna met de intakeverpleegkundige over de voorbereidingen voor de operatie, uw thuissituatie en de nazorg.

Voor een operatie verblijft u gemiddeld 5 tot 7 dagen op een van de chirurgische verpleegafdelingen. Na de operatie dragen een efficiënte pijnbestrijding, beweging en evenwichtige voeding bij aan versnelling van uw herstel. In deze fase krijgt u optimale ondersteuning van de medewerkers op de verpleegafdeling, de diëtist, de fysiotherapeut en eventuele andere behandelaars. Wanneer bij u een stoma is aangelegd, leert u van de verpleegkundigen en de consulent stomazorg hoe u de stoma zelf kunt verzorgen. Dit verloopt via een stappenplan dat is aangepast aan uw persoonlijke situatie.

6. Nazorg

Het kan zijn dat u tijdens uw opname nog geen gesprek met de chirurg heeft gehad over de uitslag van het weefselonderzoek. Dan gebeurt dit tijdens uw controleafspraak op de polikliniek. Uw behandelend arts bespreekt de uitslag en een eventuele nabehandeling met u en uw naaste(n). Als deze afspraak ongeveer 10 dagen na de operatie plaatsvindt, kunnen ook de hechtingen worden verwijderd. Anders gaat u daarvoor na 10 dagen naar uw huisarts.

Het onderzoekstraject, de ziekenhuisopname en de buikoperatie hebben mogelijk veel gevraagd van uw lichamelijke en psychische gesteldheid. Hoe lang uw herstel duurt, hangt af van de grootte van de operatie, uw leeftijd en uw lichamelijke conditie voor de operatie.

U kunt na de operatie alles eten en drinken. Heeft u tijdens de opname adviezen gekregen van een diëtist, dan kunt u deze ook thuis opvolgen. Als u een (tijdelijke) stoma heeft, gelden andere voedingsadviezen. De stomaverpleegkundige bespreekt deze met u. Wanneer een (tijdelijke) stoma is aangelegd, krijgt u ondersteuning van de thuiszorg, in het begin intensief en daarna langzaam aan minder. Het doel is dat u zelf uw stoma verzorgt.

Neemt u bij de volgende klachten contact op met uw huisarts: toenemende pijn, koorts boven de 38°C, een aantal dagen geen ontlasting en aanhoudende buikpijn en/of -krampen, aanhoudende misselijkheid en/of braken, en wondinfectie (de huid rond de wond is rood, warm en/of gezwollen).